3 PİLOT HAVZADA NEHİR HAVZA YÖNETİM PLANLARI KAPSAMINDA EKONOMİK ANALİZLER VE SU VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI İÇİN TEKNİK DESTEK PROJESİ

PROJE BİLEŞENLERİ / AKTİVİTELERİ

GİRİŞ:

PROJE KAPSAMI

Proje, Tarım ve Orman Bakanlığı ile diğer paydaş kurumlara AB müktesebatının uygulanması konusunda destek olmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu destek hukuki ve kurumsal alanlarda olduğu gibi Su Çerçeve Direktifi’nin (SÇD) uygulanması istenen hususların, özellikle de ekonomik analizler ve su verimliliğinin arttırılması ile ilgili bölümlerin gerçekleştirilmesini de içermektedir.
Daha önce de belirtilmiş olduğu üzere Proje 3 bileşenden oluşmaktadır.

BİLEŞEN 1:

AKARÇAY, BATI AKDENİZ VE YEŞİLIRMAK NEHİR HAVZALARI İÇİN NEHİR HAVZA YÖNETİM PLANLARI

Projenin 1. Bileşeni altında Akarçay, Batı Akdeniz ve Yeşilırmak Nehir Havzaları için Nehir Havza Yönetim Planları (NHYP) geliştirilecektir. NHYPler su ortamlarının durumunu ve su durumunun ‘iyinin’ altında olduğu su ortamlarını etkileyen baskıları özetler ve nehirler, göller, yeraltısuları, kıyı ve geçiş suları için yasalara uygun hedefler ortaya koyar, bu hedeflere ulaşmak için alınması gereken önlemleri belirler. Diğer bir deyişle, NHYPler belirlenen bir zaman diliminde nehir havzalar için belirlenen hedeflerin (ekolojik durum, miktar durumu, kimyasal durum ve korunan alanlar için hedefler) gerçekleştirilmesi için yapılan planlardır.
1. Bileşenin tamamen uygulanabilmesi için bir takım aktiviteler gerçekleştirilecektir. Bu aktiviteler:

  • Aktivite 1.1: SÇD’nin Madde 5 Ek II’sinde belirtildiği üzere havzaların karakterizasyonu
  • Aktivite 1.2: Önemli baskıların ve insani faaliyetlerin yüzeysel sular ve yeraltı sularının durumunun üzerindeki etkilerinin analizi
  • Aktivite 1.3: SÇD’nin Madde 6 Ek IV’ünde belirtildiği üzere korunan alanların belirlenmesi ve haritalandırılması
  • Aktivite 1.4: İzleme programlarının incelemesi (yüzeysel sular ve yeraltı suları)
  • Aktivite 1.5: Madde 4’ün kapsamında olmak üzere çevresel hedefler listesi hazırlığı (yüzeysel ve yeraltı suları, korunan alanlar)
  • Aktivite 1.6: Söz konusu 3 nehir havza için temel senaryo geliştirilmesi
  • Aktivite 1.7: Önlemler Programı geliştirilmesi (Aktivite 2.3 ile bağlantılı)
  • Aktivite 1.8: Tarım ve Orman Bakanlığı'na halkın bilgilendirmesi ve halka danışma konularında destek verilmesi (web sitesinin hazırlanması da dahil olmak üzere)
  • Aktivite 1.9: NHYP geliştirme üzerine en az 8 tane çalıştay/eğitimin düzenlemesi
  • Aktivite 1.10: NHYPler ile ilgili belgelerin sağlamlaştırılması

BİLEŞEN 2:

AKARÇAY, BATI AKDENİZ VE YEŞİLIRMAK NEHİR HAVZALARI İÇİN SÇD’YE UYGUN EKONOMİK ANALİZLER

Su Çerçeve Direktif’ine göre ekonomik analizler için uygulanması gereken iki adım bulunmaktadır. Bunlar:

Su kullanımları ekonomisi, su arz talep eğilimleri ve su hizmetlerindeki mevcut maliyet karşılama seviyesine göre nehir havzasının karakterize edilmesi,
Maliyet-etkinlik analizi ve ekonomik açıdan herhangi bir muhtemel (zaman, hedef) gerilemeyi ortaya koyma yollarıyla nehir havzasında uygulanacak olan önlemler programının geliştirilmesine destekte bulunma.
Yukarıda bahsi geçen iki madde dışında su kullanımlarının ekonomik analizi, su hizmetlerinde maliyetin karşılanması ve her bir su kullanımın su hizmetleri toplam maliyetine olan katkısı için yeterli detayda bilgi içermelidir, aynı zamanda önlemler programında yer alacak maliyet etkinliği olan önlemler kombinasyonu hakkında da bilgi içermelidir.
2. Bileşenin tamamen uygulanabilmesi için bir takım aktiviteler gerçekleştirilecektir. Bu aktiviteler:

  • Aktivite 2.1: SÇD’nin Madde 5 Ek III’ünde belirtildiği üzere su kullanımlarının ekonomik analizi
  • Aktivite 2.2: Su hizmetlerinde maliyet karşılama prensibi için gereken hesaplamaların yapılması (SÇD, Madde 9)
  • Aktivite 2.3: SÇD’nin Madde 11’i kapsamında Önlemler Programında yer alacak maliyet etkinliği olan önlemler kombinasyonu
  • Aktivite 2.4: Önlemler Programının fayda maliyet analizi için gerekenlerin değerlendirilmesi ve bu analizin gerçekleştirilmesi
  • Aktivite 2.5: Önlemler Programının sosyoekonomik gerekliliklerini değerlendirilmesi
  • Aktivite 2.6: 4 havza için yapılmış olan ekonomik analizlerin incelemesi ve 3 havza ile sonuçların kombinasyonu
  • Aktivite 2.7: SÇD uyarınca Ekonomik Analiz Kılavuzu hazırlanması
  • Aktivite 2.8: Ekonomik analizler ile ilgili 3 adet çalıştay/eğitimin düzenlenmesi

BİLEŞEN 3:

TÜRKİYE’DE SU VERİMLİLİĞİNİN ARTTIRILMASI

Avrupa Komisyonu’nun Avrupa Parlamentosu, Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve Bölgeler Komisyonu’na (Avrupa’nın Su Kaynaklarını Korumaya yönelik Mavi Belge (Blueprint)) yapmış olduğu bildiride de belirtildiği üzere, su verimliliği ve suyla ilgili hassas durumlar adına alınacak önlemlerin su kütlelerinin hem ekolojik hem de kimyasal durumu üzerinde pozitif etki oluşturması beklenmektedir.
Su verimliliğindeki artışın su kaynaklarının “sağlığı” açısından çok büyük bir önem taşıyacağı üç sektör bulunmaktadır. Bunlar; belediye suyu temini ve kanalizasyon yönetimi, endüstriyel su kullanımı ve kanalizasyon yönetimi ve tarım suyu kullanımlarıdır.
3. Bileşenin tamamen uygulanabilmesi için bir takım aktiviteler gerçekleştirilecektir. Bu aktiviteler:

  • Aktivite 3.1: Belediye suyu temini, atıksu yönetimi ve ücretlendirmesi
  • Aktivite 3.2: Endüstriyel su yönetimi verimliliği ve ücretlendirmesi
  • Aktivite 3.3: Tarım suyu yönetimi ve ücretlendirmesi
  • Aktivite 3.4: İçme suyu temini ve atıksu yönetimi ücretlendirmesi üzerine metodoloji
  • Aktivite 3.5: 3 belediyede/bölgede su verimliliğinin arttırılmasına yönelik uygulanması gereken önlemler ve bunların yatırım maliyetlerini kapsayan fizibilite çalışmaların hazırlanması
  • Aktivite 3.6: Su ile ilgili Metodoloji Kılavuzu’nun hazırlanması